محمد بن أحمد الفاسي المكي ( مترجم : محمد مقدس )
38
شفاء الغرام بأخبار البلد الحرام ( فارسى )
مُحرم سنت شد . اين خبر به نقل از ابنعباس در صحيح بخارى « 1 » آمده و ما نيز در باب پيشين بدان اشاره كرديم . فرزندان اسماعيل ابنهشام مىنويسد : زياد بن عبداللَّه البكّايى از محمد بن اسحاق نقل كرده كه گفت : اسماعيل فرزند ابراهيم دوازده پسر داشت ، به نامهاى نابت - كه از همه بزرگتر بود - قيدر ، اربل ، منشى ، مسمع ، ماشى ، دما ، ادر ، طيما ، يطورا ، ننشا ، قيدما ، و مادرشان رعلة دختر مضاض بن عمرو جُرهُمى بود . « 2 » ازرقى نيز مىنويسد : جدّم از سعيد بن سالم ، از عثمان بن ساج و او از ابناسحاق برايم نقل كرد و گفت : همسر اسماعيل ، دختر مضاض بن عمرو جرهمى بود كه دوازده فرزند پسر برايش آورد ( كه نام بعضى از فرزندان وى عبارتند از : ) نابت ، قيدار ، و اصل ، مياس و [ آزر ] « 3 » ، طمياء ، قطور ، قيس و قيدمان . گويند كه اسماعيل يكصد و سى سال عمر كرد و خداوند از نسل نابت و قيدار - كه از همهء برادرها بزرگتر بودند - عرب را به وجود آورد . « 4 » مسعودى نيز از فرزندان اسماعيل ياد كرده و نام برخى را - مخالف با آنچه گفتيم - آورده است . وى مىنويسد : فرزندان ذكور اسماعيل دوازده تن بودند كه اولين ايشان نابت بود و پس از او عبارت بودند از : قيدر ، اذيل ، منشىّ ، مسمع ، ديماء ، ردام ، منشا ، حِذام ، ميم ، قطور و نافس كه هركدام از ايشان نسلى را به وجود آوردند . « 5 » فاكهى نيز نام فرزندان اسماعيل را بهگونهاى متفاوت آورده و مىنويسد : عبداللَّه بن ابىسَلَمه ، از يعقوب بن محمد بن محمد بن طلحهء تيمى از عبد المجيد و عبدالرحمن بن سهيل ، از عبدالرحمان بن عمرو عجلان نقل كرده ، مىگويد : از [ امام ] على
--> ( 1 ) . البخارى ؛ ج 6 ، صص 288 - 282 فى الأنبياء . ( 2 ) . سيرهء ابن هشام ، ج 1 ، ص 15 ( 3 ) . از اخبار مكه ، ج 1 ، ص 81 افزوده شد . ( 4 ) . اخبار مكه ، ج 1 ، ص 81 ( 5 ) . مروج الذهب ، ج 2 ، ص 49 ، در اين منبع نامهايى آمده كه با آنچه در اينجا آمده ، متفاوت است .